Gebitsproblemen bij Maine Coons
door Annemieke Muis
Gebitsproblemen zoals gingivitis en periodontitus komen bij alle gedomesticeerde katten voor en dus ook bij Maine Coons. Uit onderzoek blijkt dat 70% van alle huiskatten in mindere of meerdere mate gebitsproblemen heeft op de leeftijd van 3 jaar. In dit artikel wil ik beschrijven wat gingivitis en periodontitus eigenlijk is en wat je kunt doen ter preventie of verbetering van deze gebitsproblemen.
Gebit
van de kat
Kittens worden geboren met 26 tanden. Als een kitten tussen de 3 en 6 maanden
oud is, wordt het melkgebit vervangen door 30 blijvende tanden. Deze zijn
als volgt verdeeld: in de bovenkaak zitten 6 snijtanden (om het voer te grijpen),
2 hoektanden (om te grijpen en te doden), 6 premolaren en 2 molaren (deze
scheuren, snijden en kauwen). Het ondergebit bestaat uit 6 snijtanden, 2 hoektanden,
4 premolaren en 2 molaren. (zie afbeelding 1) Dit geeft al aan dat de kat
zijn vlees met de tanden uiteenscheurt. In de natuur wordt het gebit schoongehouden
doordat de tanden en kiezen over bot schrapen.
Een tand of kies (zie afbeelding 2) bestaat uit een zichtbaar gedeelte (de kroon) en één of meer wortels. De kroon is bedekt met een laag glazuur. Deze beschermt de tand tegen schadelijke invloeden, zoals bacteriën en zuren. Onder de glazuurlaag ligt tandbeen, een hard botweefsel. De wortel bestaat uit tandbeen en is bedekt met cement. In de tanden is een holte die de pulpaholte wordt genoemd. Hierin lopen zenuwen en bloedvaten. Over de kaken ligt een slijmvlies dat we tandvlees noemen. Dit tandvlees vormt een heuveltje om de tand heen. Bij het glazuur stulpt het wat in. Dit is de plaats waar voedselresten achterblijven en waar tandplak en tandsteen wordt gevormd.
Gebitsproblemen
Tandplak is een mengsel van voedselresten, bacteriën en speeksel en wordt
constant gevormd op het tandoppervlak. Tandsteen verkalkt tot tandsteen, dit
ziet eruit als een geelbruine aanslag op en tussen de tanden en kiezen en
bestaat voor ca 80% uit bacteriën. Hierdoor is het een ziekteverwekker.
Deze bacteriën zorgen ook voor het ontsteken van het tandvlees. Het tandvlees,
wat normaal roze gekleurd is, zwelt op en wordt rood en gevoelig. Het tandvlees
is snel geïrriteerd en bloedt gemakkelijk. Deze fase noemt men ook wel
gingivitis.Het bot is dan nog niet aangetast.
Als er niets wordt gedaan aan de gebitsproblemen gaat het tandvlees verder
ontsteken en trekt zich terug van de tand of kies. Deze komt daardoor steeds
losser te staan en zal uiteindelijk uit de bek vallen. Deze fase wordt periodontitis
genoemd.
Preventie
en therapie
Na deze beschrijving van het ontstaan van gingivitis en periodontitis ontstaat
vanzelf de vraag hoe we deze problemen kunnen voorkomen bij onze kat(ten)?
Het begint natuurlijk allemaal bij het goed observeren van de kat. Eigenlijk
moet het gebit regelmatig worden gecontroleerd, vooral tijdens de wisselperiode.
In elk geval is het aan te raden de dierenarts bij ieder bezoek naar het gebit
van de kat te laten kijken.
Voor de hierboven beschreven problemen zijn er een aantal signalen te herkennen.
" een slechte adem
" problemen met het eten van hard, knapperig voer
" bij het eten gebruikt de kat een deel van zijn gebit niet
" de kat klauwt soms naar zijn bek
" kwijlen
Ter voorkoming van problemen lijkt het goed om uw kat weinig blikvoer en veel kattenbrokjes te geven. Sinds een aantal jaren zijn er kattenbrokjes in de handel die extra hard en groot zijn zodat de kat goed moet knagen en kauwen: b.v. Hills t/d of Hills Oral Care . Deze zijn te koop in de dierenzaak en bij de dierenarts. Ze kunnen ook gemengd met andere brokjes worden gegeven Deze brokken zijn ook groter dan de gewone kattenbrokjes. Vooral voor Maine Coons kan dit goed zijn omdat ze nu gedwongen worden om te kauwen waar ze kleinere brokjes wel eens ongekauwd willen doorslikken.
Als
u merkt dat er tandplak is ontstaan, is het verstandig om regelmatig de tanden
van de kat te poetsen. Geadviseerd wordt dit dagelijks te doen omdat tandplak
zich 8 uur na reiniging weer gaat vormen.
De kat went meestal vrij makkelijk aan tandpoetsen. Eventueel kunt u beginnen
met een paar dagen met uw vinger het tandvlees van de kat te massageren, daarna
een aantal dagen met een wattenstaafje met wat tandpasta te poetsen en tenslotte
met een tandenborstel met tandpasta het gebit te poetsen. De meeste katten
kunnen zelfs met een electrische tandenborstel worden gepoetst. Uw kat zal
het nooit echt leuk vinden maar zal het wel accepteren. Maak het zo leuk mogelijk
voor uw kat, beloon hem/haar in elk geval na het poetsen. Gebruik wel een
tandpasta voor katten. In de tandpasta voor mensen zitten stoffen die schadelijk
voor katten kunnen zijn.
Daarnaast kan de dierenarts regelmatig het gebit schoonmaken. Hij/zij zal
dan o.a. alle tandsteen verwijderen en het gebit goed schoonmaken. Soms kan
dit zonder narcose, maar meestal is een lichte roes noodzakelijk. De dierenarts
kan ook een antibioticum geven bij tandvleesontstekingen.
Tenslotte
Een paar dagen nadat we in de redactie hadden besloten dat ik een artikel
zou schrijven over gebitsproblemen, constateerde de dierenarts gingivitis
bij twee van mijn katten. Ik heb daarna mijn gewone kattenbrokjes gemengd
met de tandverzorgende kattenbrokjes, die ze erg lekker vinden. Daarnaast
ben ik begonnen met het tandenpoetsen van mijn katten. Iets waar ik nogal
tegenop zag. Nu, een paar weken later, poets ik de tanden van deze twee katten
regelmatig met een electrische tandenborstel. En hoewel ze het inderdaad niet
echt prettig vinden, accepteren ze het wel. Ze melden zich ook gewoon als
ik ze roep met de borstel in mijn hand. De kattentandpasta (met kipsmaak)
vinden ze een traktatie. Een likje tandpasta is dan ook hun beloning na het
poetsen. En hun gebit is er geweldig op vooruitgegaan. Ze hebben bijna geen
tandplak meer en het ontstoken tandvlees is ook vrijwel verdwenen. Kortom,
er is genoeg te doen bij gebitsproblemen. Maar het is belangrijk het niet
te negeren. Onbehandelde gebitsproblemen worden ervan verdacht voor grote
problemen te zorgen zoals nierafwijkingen en mogelijk hart- en leverafwijkingen.
